Togra Taighde Praiticbhunaithe sna Meáin a dhearadh: Roinnt Ceisteanna Modheolaíochta

Sa pháipéar seo fiosraítear cuid de na ceisteanna modheolaíochta a bhaineann le togra taighde praiticbhunaithe a dhéanamh sna meáin agus sna healaíona, ag tagairt ach go háirithe don chaibidil a rinne Leavy (2009), Freeman (2010), Bell (2006) agus Candy (2006) ar na ceisteanna sin. Pléitear an gaol idir an saothar ealaíne a chuirtear ar fáil mar chuid de thráchtas praiticbhunaithe agus an cháipéisíocht scríofa a théann in éineacht leis, agus an bealach neamhshocair agus éiginnte ina meastar an taighde praiticbhunaithe sin in institiúidí éagsúla, in ainneoin go bhfuil tráchtais dochtúireachta á mbronnadh ag cuid acu ar thaighde den chineál sin le breis is 30 bliain anuas. Leagtar béim ar an doimhniú atriallach a d’fhéadfadh a theacht chun cinn nuair a bhíonn ceangal soiléir ann idir gnéithe den phraitic agus den teoiric mar chuid de phróiseas machnamhach leanúnach a fhéachann le hanailís a dhéanamh ar shaothar an ealaíontóra, ní ar mhaithe le hiniúchadh intleachtúil amháin a dhéanamh, ach mar chuid de phróiseas ealaíne a fhéachann le saothar an ealaíontóra a shaibhriú tuilleadh. Sa chomhthéacs sin, déantar iniúchadh ar theoiricí an fhealsúnaí David Davies (2004), gur cheart cleachtais ealaíne a thuiscint mar ‘thaibhiú giniúna’ agus ar an bpeirspeictíocht chriticiúil iarchoilíneach ar an léiriú i gcoitinne a thug an feimineach Meiriceánach Gloria Watkins dúinn faoina hainm cleite bell hooks[1] (1995). De réir hooks, ‘Láthair thábhachtach choimhlinte is ea an léiriú d’aon phobal atá faoi chois nó a bhfuil dúshaothrú á imirt air, agus iad i mbun a gcuid suibiachtúlachta féin a dheimhniú, maraon le díchoilíniú na haigne.’[2] Féachtar leis an ráiteas sin a mheas agus togra taighde praiticbhunaithe sna meáin dhigiteacha á dhearadh a tharraingíonn ar choincheap an détournement mar lionsa trínar féidir feiniméan TG Lurgan a scrúdú.