Staidéar samplach ar fheidhm an logainm i nualitríocht na Gaeilge

Seán Mac Corraidh

doi:10.13025/19192

Staidéar samplach ar fheidhm an logainm i nualitríocht na Gaeilge

Seán Mac Corraidh

Research output: Contribution to a Journal (Peer & Non Peer) › Article › peer-review

Abstract

Is sa Ghaeilge atá a bhfréamhacha agus a mbunús ag an chuid is mó de na hainmneacha atá againn sa tír seo ar áiteanna, ar lonnaíochtaí, ar áitribh chónaithe agus ar ghnéithe den tírdhreach agus den mhuirdhreach, ó thaobh na tíreolaíochta agus na seandálaíochta de. Ar na logainmneacha sin, áirítear, i measc mórán eile, cnoic, clocha agus carraigeacha, gleannta agus machairí, oileáin agus insí mara agus locha, tógálacha cosanta, lárionaid Phágántachta agus suíomhanna eaglasta Críostaí (Flanagan, 1975: 1–6; Hughes, 1991: 116–37). Ina n-ainneoin seo uile go léir: creachadóireacht, scrios agus trádáil na Lochlannach, ionradh agus concas na Normannach, concais na dTúdarach agus díshealbhú tailte fairsinge a bhí i seilbh Gael le linn plandálacha suntasacha a thionscain an rialtas sa 16ú céad agus sa 17ú céad (Ó Mainnín, 2017), maireann bunbhrí na n-eilimintí Gaeilge seo, chomh maith lena leaganacha Béarlaithe amhail sliabh mar atá san ainm Sliabh Mis (Slemish, Contae Aontroma); cnoc: Cnoc na gCoiníní (Knocknagoney, Contae an Dúin); gleann: Gleann an Iolair (Glenullen, Contae Dhoire); dún: Dún na nGall (Donegal, Contae Dhún na nGall); cill: An tSeanchill (Shankill, Contae Aontroma), etc.

Original language	Irish
Journal	An Reiviú
DOIs	https://doi.org/10.13025/19192
Publication status	Published - 1 Jan 2024
Externally published	Yes

Access to Document

10.13025/19192Licence: CC BY

LT 2024 04 MacCorraidhAccepted author manuscript, 175 KBLicence: CC BY

Cite this

@article{22d4531836d7409ea40cd96d438d5dba,

title = "Staid{\'e}ar samplach ar fheidhm an logainm i nualitr{\'i}ocht na Gaeilge",

abstract = "Is sa Ghaeilge at{\'a} a bhfr{\'e}amhacha agus a mbun{\'u}s ag an chuid is m{\'o} de na hainmneacha at{\'a} againn sa t{\'i}r seo ar {\'a}iteanna, ar lonna{\'i}ochta{\'i}, ar {\'a}itribh ch{\'o}naithe agus ar ghn{\'e}ithe den t{\'i}rdhreach agus den mhuirdhreach, {\'o} thaobh na t{\'i}reola{\'i}ochta agus na seand{\'a}la{\'i}ochta de. Ar na logainmneacha sin, {\'a}ir{\'i}tear, i measc m{\'o}r{\'a}n eile, cnoic, clocha agus carraigeacha, gleannta agus machair{\'i}, oile{\'a}in agus ins{\'i} mara agus locha, t{\'o}g{\'a}lacha cosanta, l{\'a}rionaid Ph{\'a}g{\'a}ntachta agus su{\'i}omhanna eaglasta Cr{\'i}osta{\'i} (Flanagan, 1975: 1–6; Hughes, 1991: 116–37). Ina n-ainneoin seo uile go l{\'e}ir: creachad{\'o}ireacht, scrios agus tr{\'a}d{\'a}il na Lochlannach, ionradh agus concas na Normannach, concais na dT{\'u}darach agus d{\'i}shealbh{\'u} tailte fairsinge a bh{\'i} i seilbh Gael le linn pland{\'a}lacha suntasacha a thionscain an rialtas sa 16{\'u} c{\'e}ad agus sa 17{\'u} c{\'e}ad ({\'O} Mainn{\'i}n, 2017), maireann bunbhr{\'i} na n-eilimint{\'i} Gaeilge seo, chomh maith lena leaganacha B{\'e}arlaithe amhail sliabh mar at{\'a} san ainm Sliabh Mis (Slemish, Contae Aontroma); cnoc: Cnoc na gCoin{\'i}n{\'i} (Knocknagoney, Contae an D{\'u}in); gleann: Gleann an Iolair (Glenullen, Contae Dhoire); d{\'u}n: D{\'u}n na nGall (Donegal, Contae Dh{\'u}n na nGall); cill: An tSeanchill (Shankill, Contae Aontroma), etc.",

author = "\{Mac Corraidh\}, Se{\'a}n",

year = "2024",

month = jan,

day = "1",

doi = "10.13025/19192",

language = "Irish",

journal = "An Reivi{\'u}",

issn = "2737-7636",

publisher = "Acadamh na hOllscola{\'i}ochta Gaeilge",

}

TY - JOUR

T1 - Staidéar samplach ar fheidhm an logainm i nualitríocht na Gaeilge

AU - Mac Corraidh, Seán

PY - 2024/1/1

Y1 - 2024/1/1

N2 - Is sa Ghaeilge atá a bhfréamhacha agus a mbunús ag an chuid is mó de na hainmneacha atá againn sa tír seo ar áiteanna, ar lonnaíochtaí, ar áitribh chónaithe agus ar ghnéithe den tírdhreach agus den mhuirdhreach, ó thaobh na tíreolaíochta agus na seandálaíochta de. Ar na logainmneacha sin, áirítear, i measc mórán eile, cnoic, clocha agus carraigeacha, gleannta agus machairí, oileáin agus insí mara agus locha, tógálacha cosanta, lárionaid Phágántachta agus suíomhanna eaglasta Críostaí (Flanagan, 1975: 1–6; Hughes, 1991: 116–37). Ina n-ainneoin seo uile go léir: creachadóireacht, scrios agus trádáil na Lochlannach, ionradh agus concas na Normannach, concais na dTúdarach agus díshealbhú tailte fairsinge a bhí i seilbh Gael le linn plandálacha suntasacha a thionscain an rialtas sa 16ú céad agus sa 17ú céad (Ó Mainnín, 2017), maireann bunbhrí na n-eilimintí Gaeilge seo, chomh maith lena leaganacha Béarlaithe amhail sliabh mar atá san ainm Sliabh Mis (Slemish, Contae Aontroma); cnoc: Cnoc na gCoiníní (Knocknagoney, Contae an Dúin); gleann: Gleann an Iolair (Glenullen, Contae Dhoire); dún: Dún na nGall (Donegal, Contae Dhún na nGall); cill: An tSeanchill (Shankill, Contae Aontroma), etc.

AB - Is sa Ghaeilge atá a bhfréamhacha agus a mbunús ag an chuid is mó de na hainmneacha atá againn sa tír seo ar áiteanna, ar lonnaíochtaí, ar áitribh chónaithe agus ar ghnéithe den tírdhreach agus den mhuirdhreach, ó thaobh na tíreolaíochta agus na seandálaíochta de. Ar na logainmneacha sin, áirítear, i measc mórán eile, cnoic, clocha agus carraigeacha, gleannta agus machairí, oileáin agus insí mara agus locha, tógálacha cosanta, lárionaid Phágántachta agus suíomhanna eaglasta Críostaí (Flanagan, 1975: 1–6; Hughes, 1991: 116–37). Ina n-ainneoin seo uile go léir: creachadóireacht, scrios agus trádáil na Lochlannach, ionradh agus concas na Normannach, concais na dTúdarach agus díshealbhú tailte fairsinge a bhí i seilbh Gael le linn plandálacha suntasacha a thionscain an rialtas sa 16ú céad agus sa 17ú céad (Ó Mainnín, 2017), maireann bunbhrí na n-eilimintí Gaeilge seo, chomh maith lena leaganacha Béarlaithe amhail sliabh mar atá san ainm Sliabh Mis (Slemish, Contae Aontroma); cnoc: Cnoc na gCoiníní (Knocknagoney, Contae an Dúin); gleann: Gleann an Iolair (Glenullen, Contae Dhoire); dún: Dún na nGall (Donegal, Contae Dhún na nGall); cill: An tSeanchill (Shankill, Contae Aontroma), etc.

UR - http://hdl.handle.net/10379/18246

U2 - 10.13025/19192

DO - 10.13025/19192

M3 - Article

SN - 2737-7636

JO - An Reiviú

JF - An Reiviú

ER -

Staidéar samplach ar fheidhm an logainm i nualitríocht na Gaeilge

Abstract

Access to Document

Other files and links

Cite this