Fírinní agus Bréaga i Man of Aran (1934).

Seán Crosson

Fírinní agus Bréaga i Man of Aran (1934).

Translated title of the contribution: Truths and Lies in Man of Aran

Seán Crosson

Huston Film School

Research output: Chapter in Book or Conference Publication/Proceeding › Chapter › peer-review

Abstract

Tá sé suntasach go bhfuil ceann de na chéad scannáin faoin tír seo a bhí an-tóir air ar fud an domhain, agus atá fós mar cheann de na scannán is tábhachtaí i stair na scannán, suite i gceantar Gaeltachta, s é sin Árainn. Ar ndóigh, ó thús an Athbheochan Cheilteach bhí clú agus cáil ar na hoileáin Árainn. Creideadh go raibh le fáil ann fíor chultúr agus slí beatha ársa na ngael, go mór mhór i saol muintir na hoileán, a dteanga, gcultúr agus streachailt laethiúil leis a dtimpeallacht álainn ach dúshlánach. Cé go bhfuil an peirspictíocht seo le fáil i scríobhneoiracht John Millington Synge, W.B. Yeats agus a leithéid, cuireadh go mór leis nuair a déisíodh an scannán faisnéise Man of Aran faoi stiúr an scannánóir Meiriceánach Robert Flaherty i 1934. Déanann an chaibidil seo anailís ar an scannán, lena n-áirítear a chomhthéacs stairiúil agus léiriúcháin, agus sainaithnítear go bhfuil sé faoi chomaoin ag steiréitíopaí seanbhunaithe na hÉireann agus na nÉireannach. Mar sin féin bhí oidhreacht thábhachtach ag an scannán do léiriúcháin ina dhiaidh sin dÉirinn agus de scannáin staire nádúrtha go hidirnáisiúnta.

Translated title of the contribution	Truths and Lies in Man of Aran
Original language	Irish
Title of host publication	Scannánaíocht na Gaeilge
Editors	Marcas Mac Coinnigh, Róisín Ní Ghairbhí
Place of Publication	Dublin
Publisher	Dublin: LeabhairCOMHAR
Chapter	2
Pages	57-76
Number of pages	19
ISBN (Print)	978-1-918127-00-3
Publication status	Published - 3 Dec 2025

Keywords

film, irish language, Gaeilge, Man of Aran

Authors (Note for portal: view the doc link for the full list of authors)

Authors
Seán Crosson

Cite this

@inbook{71f7d2848a2b43a7b40546d2452b3b64,

title = "F{\'i}rinn{\'i} agus Br{\'e}aga i Man of Aran (1934).",

abstract = "T{\'a} s{\'e} suntasach go bhfuil ceann de na ch{\'e}ad scann{\'a}in faoin t{\'i}r seo a bh{\'i} an-t{\'o}ir air ar fud an domhain, agus at{\'a} f{\'o}s mar cheann de na scann{\'a}n is t{\'a}bhachta{\'i} i stair na scann{\'a}n, suite i gceantar Gaeltachta, s {\'e} sin {\'A}rainn. Ar nd{\'o}igh, {\'o} th{\'u}s an Athbheochan Cheilteach bh{\'i} cl{\'u} agus c{\'a}il ar na hoile{\'a}in {\'A}rainn. Creideadh go raibh le f{\'a}il ann f{\'i}or chult{\'u}r agus sl{\'i} beatha {\'a}rsa na ngael, go m{\'o}r mh{\'o}r i saol muintir na hoile{\'a}n, a dteanga, gcult{\'u}r agus streachailt laethi{\'u}il leis a dtimpeallacht {\'a}lainn ach d{\'u}shl{\'a}nach. C{\'e} go bhfuil an peirspict{\'i}ocht seo le f{\'a}il i scr{\'i}obhneoiracht John Millington Synge, W.B. Yeats agus a leith{\'e}id, cuireadh go m{\'o}r leis nuair a d{\'e}is{\'i}odh an scann{\'a}n faisn{\'e}ise Man of Aran faoi sti{\'u}r an scann{\'a}n{\'o}ir Meirice{\'a}nach Robert Flaherty i 1934. D{\'e}anann an chaibidil seo anail{\'i}s ar an scann{\'a}n, lena n-{\'a}ir{\'i}tear a chomhth{\'e}acs stairi{\'u}il agus l{\'e}iri{\'u}ch{\'a}in, agus sainaithn{\'i}tear go bhfuil s{\'e} faoi chomaoin ag steir{\'e}it{\'i}opa{\'i} seanbhunaithe na h{\'E}ireann agus na n{\'E}ireannach. Mar sin f{\'e}in bh{\'i} oidhreacht th{\'a}bhachtach ag an scann{\'a}n do l{\'e}iri{\'u}ch{\'a}in ina dhiaidh sin d{\'E}irinn agus de scann{\'a}in staire n{\'a}d{\'u}rtha go hidirn{\'a}isi{\'u}nta.",

keywords = "film, irish language, Gaeilge, Man of Aran",

author = "Se{\'a}n Crosson",

year = "2025",

month = dec,

day = "3",

language = "Irish",

isbn = "978-1-918127-00-3",

pages = "57--76",

editor = "\{Mac Coinnigh\}, Marcas and \{N{\'i} Ghairbh{\'i}\}, R{\'o}is{\'i}n",

booktitle = "Scann{\'a}na{\'i}ocht na Gaeilge",

publisher = "Dublin: LeabhairCOMHAR",

}

TY - CHAP

T1 - Fírinní agus Bréaga i Man of Aran (1934).

AU - Crosson, Seán

PY - 2025/12/3

Y1 - 2025/12/3

N2 - Tá sé suntasach go bhfuil ceann de na chéad scannáin faoin tír seo a bhí an-tóir air ar fud an domhain, agus atá fós mar cheann de na scannán is tábhachtaí i stair na scannán, suite i gceantar Gaeltachta, s é sin Árainn. Ar ndóigh, ó thús an Athbheochan Cheilteach bhí clú agus cáil ar na hoileáin Árainn. Creideadh go raibh le fáil ann fíor chultúr agus slí beatha ársa na ngael, go mór mhór i saol muintir na hoileán, a dteanga, gcultúr agus streachailt laethiúil leis a dtimpeallacht álainn ach dúshlánach. Cé go bhfuil an peirspictíocht seo le fáil i scríobhneoiracht John Millington Synge, W.B. Yeats agus a leithéid, cuireadh go mór leis nuair a déisíodh an scannán faisnéise Man of Aran faoi stiúr an scannánóir Meiriceánach Robert Flaherty i 1934. Déanann an chaibidil seo anailís ar an scannán, lena n-áirítear a chomhthéacs stairiúil agus léiriúcháin, agus sainaithnítear go bhfuil sé faoi chomaoin ag steiréitíopaí seanbhunaithe na hÉireann agus na nÉireannach. Mar sin féin bhí oidhreacht thábhachtach ag an scannán do léiriúcháin ina dhiaidh sin dÉirinn agus de scannáin staire nádúrtha go hidirnáisiúnta.

AB - Tá sé suntasach go bhfuil ceann de na chéad scannáin faoin tír seo a bhí an-tóir air ar fud an domhain, agus atá fós mar cheann de na scannán is tábhachtaí i stair na scannán, suite i gceantar Gaeltachta, s é sin Árainn. Ar ndóigh, ó thús an Athbheochan Cheilteach bhí clú agus cáil ar na hoileáin Árainn. Creideadh go raibh le fáil ann fíor chultúr agus slí beatha ársa na ngael, go mór mhór i saol muintir na hoileán, a dteanga, gcultúr agus streachailt laethiúil leis a dtimpeallacht álainn ach dúshlánach. Cé go bhfuil an peirspictíocht seo le fáil i scríobhneoiracht John Millington Synge, W.B. Yeats agus a leithéid, cuireadh go mór leis nuair a déisíodh an scannán faisnéise Man of Aran faoi stiúr an scannánóir Meiriceánach Robert Flaherty i 1934. Déanann an chaibidil seo anailís ar an scannán, lena n-áirítear a chomhthéacs stairiúil agus léiriúcháin, agus sainaithnítear go bhfuil sé faoi chomaoin ag steiréitíopaí seanbhunaithe na hÉireann agus na nÉireannach. Mar sin féin bhí oidhreacht thábhachtach ag an scannán do léiriúcháin ina dhiaidh sin dÉirinn agus de scannáin staire nádúrtha go hidirnáisiúnta.

KW - film, irish language, Gaeilge, Man of Aran

UR - https://comhar.ie/leabhair/scannanaiocht-na-gaeilge/

M3 - Chapter

SN - 978-1-918127-00-3

SP - 57

EP - 76

BT - Scannánaíocht na Gaeilge

A2 - Mac Coinnigh, Marcas

A2 - Ní Ghairbhí, Róisín

PB - Dublin: LeabhairCOMHAR

CY - Dublin

ER -

Fírinní agus Bréaga i Man of Aran (1934).

Abstract

Keywords

Authors (Note for portal: view the doc link for the full list of authors)

Other files and links

Fingerprint

Depicting and evoking vulnerability in Irish-language cinema: An Cailín Ciúin (The Quiet Girl) (2022).

Cite this