Ag foghlaim Gaeilge i mbunscoileanna T2: taithí agus tuairimí na bpáistí

Fiona Nic Fhionnlaoich

doi:10.13025/t4q7-9f60

Ag foghlaim Gaeilge i mbunscoileanna T2: taithí agus tuairimí na bpáistí

Fiona Nic Fhionnlaoich

Research output: Contribution to a Journal (Peer & Non Peer) › Article › peer-review

1 Downloads (Pure)

Abstract

Díríonn an páipéar seo ar thaithí páistí i mbunscoileanna T2 ar fhoghlaim na Gaeilge. Go dtí seo tá guth na bpáistí in easnamh ón taighde agus ón bplé faoi mhúineadh agus faoi fhoghlaim na Gaeilge agus dhírigh an staidéar seo ar an mbearna seo. Is scoileanna T2 iad 92% de na bunscoileanna (Roinn Oideachais & Scileanna, ROS, 2019a) agus múineann an múinteoir ranga an Ghaeilge mar ábhar go laethúil i ranganna na naíonán sóisearach (5 bliana d’aois) go rang a sé (12 bhliain d’aois). Sa tuairisc An Ghaeilge sa Bhunscoil (Cigireacht/ROS, 2007: 41), inar díríodh ar mhúineadh agus ar fhoghlaim na Gaeilge i scoileanna T2, dúradh go raibh múineadh na Gaeilge ‘lag’ nó ‘le forbairt’ i leath de na seomraí ranga, agus is 32% de na ceachtanna nár múineadh trí Ghaeilge. Nuair a bhí an mhúinteoireacht ‘lag’, bhí an bhéim ar théacsleabhair agus ar an múinteoir amháin ag caint agus ní raibh fianaise ann go raibh na páistí gafa leis nó ag baint taitneamh as an nGaeilge. Sna tuairiscí is déanaí ón gCigireacht, bhí fadhbanna le caighdeán foghlama na bpáistí in aon cheathrú de cheachtanna Gaeilge, agus bhí na torthaí a bhain leis an nGaeilge níos diúltaí ná mata nó Béarla (Cigireacht/ROS, 2013; 2018, 2022). Bhain an t-eolas seo le scoileanna T1 agus T2 agus níor cuireadh miondealú ar fáil.

Original language	Irish
Journal	An Reiviú
DOIs	https://doi.org/10.13025/t4q7-9f60
Publication status	Published - 1 Jan 2022
Externally published	Yes

Access to Document

10.13025/t4q7-9f60Licence: CC BY

2022 10-Nic FhionnlaoichAccepted author manuscript, 447 KBLicence: CC BY

Cite this

@article{60a0903c339645f7988df992e8506d2d,

title = "Ag foghlaim Gaeilge i mbunscoileanna T2: taith{\'i} agus tuairim{\'i} na bp{\'a}ist{\'i}",

abstract = "D{\'i}r{\'i}onn an p{\'a}ip{\'e}ar seo ar thaith{\'i} p{\'a}ist{\'i} i mbunscoileanna T2 ar fhoghlaim na Gaeilge. Go dt{\'i} seo t{\'a} guth na bp{\'a}ist{\'i} in easnamh {\'o}n taighde agus {\'o}n bpl{\'e} faoi mh{\'u}ineadh agus faoi fhoghlaim na Gaeilge agus dh{\'i}righ an staid{\'e}ar seo ar an mbearna seo. Is scoileanna T2 iad 92\% de na bunscoileanna (Roinn Oideachais \& Scileanna, ROS, 2019a) agus m{\'u}ineann an m{\'u}inteoir ranga an Ghaeilge mar {\'a}bhar go laeth{\'u}il i ranganna na na{\'i}on{\'a}n s{\'o}isearach (5 bliana d{\textquoteright}aois) go rang a s{\'e} (12 bhliain d{\textquoteright}aois). Sa tuairisc An Ghaeilge sa Bhunscoil (Cigireacht/ROS, 2007: 41), inar d{\'i}r{\'i}odh ar mh{\'u}ineadh agus ar fhoghlaim na Gaeilge i scoileanna T2, d{\'u}radh go raibh m{\'u}ineadh na Gaeilge {\textquoteleft}lag{\textquoteright} n{\'o} {\textquoteleft}le forbairt{\textquoteright} i leath de na seomra{\'i} ranga, agus is 32\% de na ceachtanna n{\'a}r m{\'u}ineadh tr{\'i} Ghaeilge. Nuair a bh{\'i} an mh{\'u}inteoireacht {\textquoteleft}lag{\textquoteright}, bh{\'i} an bh{\'e}im ar th{\'e}acsleabhair agus ar an m{\'u}inteoir amh{\'a}in ag caint agus n{\'i} raibh fianaise ann go raibh na p{\'a}ist{\'i} gafa leis n{\'o} ag baint taitneamh as an nGaeilge. Sna tuairisc{\'i} is d{\'e}ana{\'i} {\'o}n gCigireacht, bh{\'i} fadhbanna le caighde{\'a}n foghlama na bp{\'a}ist{\'i} in aon cheathr{\'u} de cheachtanna Gaeilge, agus bh{\'i} na tortha{\'i} a bhain leis an nGaeilge n{\'i}os di{\'u}lta{\'i} n{\'a} mata n{\'o} B{\'e}arla (Cigireacht/ROS, 2013; 2018, 2022). Bhain an t-eolas seo le scoileanna T1 agus T2 agus n{\'i}or cuireadh miondeal{\'u} ar f{\'a}il.",

author = "\{Nic Fhionnlaoich\}, Fiona",

year = "2022",

month = jan,

day = "1",

doi = "10.13025/t4q7-9f60",

language = "Irish",

journal = "An Reivi{\'u}",

issn = "2737-7636",

publisher = "Acadamh na hOllscola{\'i}ochta Gaeilge",

}

TY - JOUR

T1 - Ag foghlaim Gaeilge i mbunscoileanna T2: taithí agus tuairimí na bpáistí

AU - Nic Fhionnlaoich, Fiona

PY - 2022/1/1

Y1 - 2022/1/1

N2 - Díríonn an páipéar seo ar thaithí páistí i mbunscoileanna T2 ar fhoghlaim na Gaeilge. Go dtí seo tá guth na bpáistí in easnamh ón taighde agus ón bplé faoi mhúineadh agus faoi fhoghlaim na Gaeilge agus dhírigh an staidéar seo ar an mbearna seo. Is scoileanna T2 iad 92% de na bunscoileanna (Roinn Oideachais & Scileanna, ROS, 2019a) agus múineann an múinteoir ranga an Ghaeilge mar ábhar go laethúil i ranganna na naíonán sóisearach (5 bliana d’aois) go rang a sé (12 bhliain d’aois). Sa tuairisc An Ghaeilge sa Bhunscoil (Cigireacht/ROS, 2007: 41), inar díríodh ar mhúineadh agus ar fhoghlaim na Gaeilge i scoileanna T2, dúradh go raibh múineadh na Gaeilge ‘lag’ nó ‘le forbairt’ i leath de na seomraí ranga, agus is 32% de na ceachtanna nár múineadh trí Ghaeilge. Nuair a bhí an mhúinteoireacht ‘lag’, bhí an bhéim ar théacsleabhair agus ar an múinteoir amháin ag caint agus ní raibh fianaise ann go raibh na páistí gafa leis nó ag baint taitneamh as an nGaeilge. Sna tuairiscí is déanaí ón gCigireacht, bhí fadhbanna le caighdeán foghlama na bpáistí in aon cheathrú de cheachtanna Gaeilge, agus bhí na torthaí a bhain leis an nGaeilge níos diúltaí ná mata nó Béarla (Cigireacht/ROS, 2013; 2018, 2022). Bhain an t-eolas seo le scoileanna T1 agus T2 agus níor cuireadh miondealú ar fáil.

AB - Díríonn an páipéar seo ar thaithí páistí i mbunscoileanna T2 ar fhoghlaim na Gaeilge. Go dtí seo tá guth na bpáistí in easnamh ón taighde agus ón bplé faoi mhúineadh agus faoi fhoghlaim na Gaeilge agus dhírigh an staidéar seo ar an mbearna seo. Is scoileanna T2 iad 92% de na bunscoileanna (Roinn Oideachais & Scileanna, ROS, 2019a) agus múineann an múinteoir ranga an Ghaeilge mar ábhar go laethúil i ranganna na naíonán sóisearach (5 bliana d’aois) go rang a sé (12 bhliain d’aois). Sa tuairisc An Ghaeilge sa Bhunscoil (Cigireacht/ROS, 2007: 41), inar díríodh ar mhúineadh agus ar fhoghlaim na Gaeilge i scoileanna T2, dúradh go raibh múineadh na Gaeilge ‘lag’ nó ‘le forbairt’ i leath de na seomraí ranga, agus is 32% de na ceachtanna nár múineadh trí Ghaeilge. Nuair a bhí an mhúinteoireacht ‘lag’, bhí an bhéim ar théacsleabhair agus ar an múinteoir amháin ag caint agus ní raibh fianaise ann go raibh na páistí gafa leis nó ag baint taitneamh as an nGaeilge. Sna tuairiscí is déanaí ón gCigireacht, bhí fadhbanna le caighdeán foghlama na bpáistí in aon cheathrú de cheachtanna Gaeilge, agus bhí na torthaí a bhain leis an nGaeilge níos diúltaí ná mata nó Béarla (Cigireacht/ROS, 2013; 2018, 2022). Bhain an t-eolas seo le scoileanna T1 agus T2 agus níor cuireadh miondealú ar fáil.

UR - http://hdl.handle.net/10379/17449

U2 - 10.13025/t4q7-9f60

DO - 10.13025/t4q7-9f60

M3 - Article

SN - 2737-7636

JO - An Reiviú

JF - An Reiviú

ER -

Ag foghlaim Gaeilge i mbunscoileanna T2: taithí agus tuairimí na bpáistí

Abstract

Access to Document

Other files and links

Cite this